Page 48 - Demo
P. 48
46Nj%u00eb m%u00ebnyr%u00eb tjet%u00ebr interesante e paraqitjes s%u00eb hap%u00ebsir%u00ebs n%u00eb artin egjiptian %u00ebsht%u00eb edhe p%u00ebrdorimi i %u201csyve t%u00eb zogut%u201d, si n%u00eb rastin e kopshtit n%u00eb fig. 4. Planimetria e kopshtit shihet nga lart, nd%u00ebrsa pem%u00ebt dhe objektet brenda ujit paraqiten si t%u00eb jen%u00eb p%u00ebrball%u00eb me shikuesin. Fig. 4. Kopshti, afresk nga varri i NebamunitFig. 5. Dhoma e maskave, afresk, shek. I e.r., Rom%u00ebFig. 6. Piktur%u00eb bizantine, 1497Hap%u00ebsira n%u00eb piktur%u00ebn romakeN%u00eb piktur%u00ebn romake p%u00ebrdoreshin dekore me hap%u00ebsira arkitektonike n%u00ebp%u00ebr muret e vilave, n%u00eb t%u00eb cilat krijohet ideja e thell%u00ebsis%u00eb. Vijat q%u00eb shkojn%u00eb n%u00eb thell%u00ebsi, bashkohen n%u00eb nj%u00eb aks vertikal t%u00eb simetris%u00eb n%u00eb nj%u00eb form%u00eb perspektive t%u00eb quajtur %u201ckurrizi i peshkut%u201d (fig. 5).Perspektiva lineareMaza%u00e7o aplikoi sakt%u00eb rregullat e perspektiv%u00ebs n%u00eb piktur%u00ebn e tij, n%u00eb fillim t%u00eb shek. XV, duke krijuar nj%u00eb kryevep%u00ebr t%u00eb artit t%u00eb Rilindjes italiane, fig. 7. Piero dela Fran%u00e7eska b%u00ebri edhe studime teorike mbi perspektiv%u00ebn (fig. 8). Pas k%u00ebrkimeve dhe p%u00ebrvojave n%u00eb periudh%u00ebn e Rilindjes, kodi i perspektiv%u00ebs n%u00eb artin figurativ filloi t%u00eb aplikohej gjer%u00ebsisht, sidomos n%u00eb paraqitjen e hap%u00ebsirave arkitektonike.Fig. 7. Maza%u00e7o (Masaccio), %u201cTrinia%u201d, 1425Fig. 8. Piero dela Fran%u00e7eska (Piero della Francesca), %u201cLajmi%u201d, 1470Hap%u00ebsira n%u00eb piktur%u00ebn bizantineN%u00eb periudh%u00ebn bizantine dhe n%u00eb mesjet%u00ebn e von%u00eb, paraqitja e hap%u00ebsir%u00ebs kthehet n%u00eb nj%u00eb mjet p%u00ebr t%u00eb dh%u00ebn%u00eb nj%u00eb mesazh. %u201cHap%u00ebsira reale i p%u00ebrket nj%u00eb bote t%u00eb p%u00ebrkohshme dhe ajo q%u00eb v%u00ebrtet ka r%u00ebnd%u00ebsi, bota shpirt%u00ebrore, ekziston n%u00eb nj%u00eb hap%u00ebsir%u00eb pa dimensione%u201d. N%u00eb imazhet ikonografike rikthehen mbivendosja e figurave dhe rrafshimi i imazhit (fig. 6).
